Kaartboeken in Zeeland

Description

Dit zijn boekjes, vaak uitgevoerd in ‘zakformaat’, waarin de opstallen, het erf en de landerijen van een boerderij in kaartvorm zijn ingetekend. Meestal vervaardigd door een landmeter, variëren ze van sober uitgevoerde schriftjes tot uitbundig versierde atlassen.Het eerste kaartje in zo’n bedrijfskaartboekje is vrijwel altijd van het erf en de gebouwen. Bovendien is altijd nauwkeurig de effectieve oppervlakte van het bedrijf aangeduid; ofwel, de oppervlakte ‘ploegens’ voor het bouwland en ‘maaiens’ voor het grasland. De boer berekende op basis daarvan namelijk het stukloon dat hij zijn arbeiders na een dag werken moest betalen.De meeste kaartboekjes stammen uit de negentiende eeuw, maar ook de achttiende en de twintigste eeuw zijn vertegenwoordigd. Deze ‘gebruiksvoorwerpen’ –waar soms de klei nog aan zit- bleven veelal in bezit van de eigenaars en kwamen nauwelijks in de Zeeuwse archieven terecht. De Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland spoorde er in 2004 zo’n vijftig op en samen met het Zeeuws Archief en de Universiteit Utrecht werden ze beschreven en gefotografeerd. In totaal zijn 870 kaarten beschikbaar zijn, compleet met objectbeschrijving en plaatsbepaling.